शाश्वततेमध्ये परिवर्तन (2014-2022) 

पार्श्वभूमी  

इंटरनॅशनल ट्रान्सफॉर्मेशन्स टू सस्टेनेबिलिटी (T2S) प्रोग्रामने पर्यावरणीय बदल आणि टिकाऊपणाच्या सामाजिक परिमाणांवर पायनियरिंग, आंतरराष्ट्रीय ट्रान्सडिसिप्लिनरी संशोधनास समर्थन दिले.

नऊ आव्हानात्मक आणि फायद्याच्या वर्षानंतर T2S कार्यक्रम डिसेंबर 2022 मध्ये संपला. स्वीडिश इंटरनॅशनल को-ऑपरेशन एजन्सी (Sida) कडून वित्तपुरवठा करून आंतरराष्ट्रीय सामाजिक विज्ञान परिषद (ISSC, आंतरराष्ट्रीय विज्ञान परिषदेच्या पूर्ववर्तींपैकी एक) द्वारे जानेवारी 2014 मध्ये सुरू करण्यात आलेला हा कार्यक्रम, एक संशोधन कार्यक्रम तयार करण्याच्या प्रयत्नातून उदयास आला. शाश्वतता विज्ञानामध्ये त्यांचे अत्यंत आवश्यक योगदान देण्यासाठी सामाजिक विज्ञान. T2S कार्यक्रम हा आंतरराष्ट्रीय विज्ञानाच्या इतिहासातील एक मैलाचा दगड होता आणि अजूनही टिकावावरील नैसर्गिक आणि सामाजिक विज्ञान यांच्यातील आंतरराष्ट्रीय, अंतःविषय सहकार्याच्या सर्वात लक्षणीय अभिव्यक्तींपैकी एक आहे.  

कार्यक्रमाचे दोन टप्पे होते. द प्रथम, 2014 ते 2019 पर्यंत, 38 बियाणे अनुदाने आणि तीन प्रमुख 'परिवर्तनीय ज्ञान नेटवर्क' साठी निधी दिला. दुसऱ्या मध्ये, 2018 ते 2022 पर्यंत, ISC ने, अजूनही Sida च्या समर्थनासह, निधी देण्यासाठी Belmont Forum आणि NORFACE सोबत भागीदारी केली 12 आंतरराष्ट्रीय संशोधन प्रकल्प, युरोपियन कमिशनच्या टॉप-अप फंडिंगचा फायदा होत आहे ज्याने सामाजिक विज्ञान संशोधन सहकार्य आणि टिकाऊपणाच्या क्षेत्रात नेतृत्वासाठी स्केल आणि व्याप्तीमध्ये एक महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे.  

15 प्रकल्पांनी विविध वैचारिक आणि पद्धतशीर दृष्टिकोनांसह, जगभरातील विविध साइट्समधील सामाजिक-पर्यावरणीय समस्यांची विस्तृत श्रेणी हाताळली. समस्या आणि संभाव्य उपायांची सामाजिक रचना, गैर-शैक्षणिक भागीदारांचा सखोल सहभाग आणि अधिक टिकाऊ आणि सामाजिकदृष्ट्या न्याय्य परिस्थितींकडे सामाजिक बदलाच्या प्रक्रिया समजून घेण्याचा आणि सुलभ करण्याचा प्रयत्न त्यांच्यात साम्य होते.  

एकूण, 370 पेक्षा जास्त देशांमधील अनेक डझनभर साइट्समधील प्रकल्पांमध्ये सुमारे 35 लोकांची मुख्य भूमिका होती. सुमारे 180 प्रकल्प सदस्य ग्लोबल साउथच्या देशांमध्ये आधारित होते. इतर अनेक हजारो सहभागी संशोधनाच्या विविध मार्गांनी सहभागी झाले होते. तीन क्रॉस-प्रोजेक्ट स्पेशल इश्यू आणि अनेक गैर-शैक्षणिक आणि मल्टी-मीडिया आउटपुटसह एकूण 400 हून अधिक शैक्षणिक प्रकाशने तयार करणारे प्रकल्प विपुल होते. सर्व प्रकल्पांनी त्यांच्या जीवनकाळात, कठीण परिस्थितीत प्रभावशाली परिणाम निर्माण केले आणि येत्या काही वर्षांत प्रकल्पांद्वारे पेरलेले बियाणे परिपक्व आणि शेवटी फळाला आल्याने आणखी काही गोष्टींची अपेक्षा केली जाऊ शकते. 

थोडक्यात, T2S कार्यक्रमाने सामाजिक विज्ञान नेतृत्व क्षमता वाढवली आणि ग्लोबल साउथमधील सामाजिक शास्त्रज्ञांना आंतरराष्ट्रीय, ट्रान्सडिसिप्लिनरी शाश्वतता संशोधनात प्रमुख भूमिका बजावण्यासाठी व्यासपीठ उपलब्ध करून दिले. या कार्यक्रमामुळे शाश्वतता विज्ञानातील सामाजिक विज्ञानाची स्थिती बदलण्यात आणि अनिश्चिततेच्या प्रतिसादाचे स्थान तांत्रिक कडून सामाजिक, राजकीय आणि आर्थिक कडे वळवण्यात मदत झाली.  

सामाजिक परिवर्तन ते शाश्वतता यावरील ट्रान्सडिसिप्लिनरी संशोधनापासून दहा वर्षांच्या शिक्षणाचा सारांश 

सामाजिक परिवर्तनाची उत्पत्ती, गतिशीलता आणि स्केलिंग आणि सामाजिक परिवर्तनांमध्ये विज्ञानाची भूमिका याबद्दल तीन प्रमुख आंतरराष्ट्रीय प्रकल्पांमधून आपण जे शिकलो ते पुढील अहवालात एकत्रित केले आहे: 

परिवर्तनशील श्रम: स्थिरतेसाठी परिवर्तनाचे छुपे (आणि तसे-लपलेले नाही) कार्य. थ्री ट्रान्सफॉर्मेटिव्ह नॉलेज नेटवर्क्समधून इंटिग्रेटिव्ह इनसाइट्स.

Moser, S. 2024. परिवर्तनशील श्रम: द हिडन (आणि-असे-लपलेले) कार्य शाश्वततेपर्यंत परिवर्तनाचे. थ्री ट्रान्सफॉर्मेटिव्ह नॉलेज नेटवर्क्समधून इंटिग्रेटिव्ह इनसाइट्स. आंतरराष्ट्रीय विज्ञान परिषद. DOI: 10.24948/2024.04   

डाउनलोड

शासन, अर्थव्यवस्था आणि कल्याण, आणि ट्रान्सडिसिप्लिनरी संशोधन पध्दतींमधील समकालीन आव्हानांना बदलणाऱ्या प्रतिसादांबद्दल 12 मोठ्या आंतरराष्ट्रीय प्रकल्पांमधून आम्ही जे शिकलो ते पुढील अहवालात एकत्रित केले आहे:

क्रिटिकल लेन्सद्वारे शाश्वततेसाठी सामाजिक परिवर्तनः ट्रान्सफॉर्मेशन टू सस्टेनेबिलिटी रिसर्च प्रोग्राम अंतर्गत अर्थसहाय्यित बारा संशोधन प्रकल्पांमधील एकात्मिक अंतर्दृष्टी.

मोझर, एस. 2024. गंभीर लेन्सद्वारे शाश्वततेसाठी सामाजिक परिवर्तन: ट्रान्सफॉर्मेशन टू सस्टेनेबिलिटी संशोधन कार्यक्रमांतर्गत अर्थसहाय्यित बारा संशोधन प्रकल्पांमधून एकत्रित अंतर्दृष्टी. बेल्मोंट फोरम, आंतरराष्ट्रीय विज्ञान परिषद, नॉरफेस. DOI: 10.24948/2024.03

डाउनलोड

दोन संशोधन कार्यक्रमांच्या नऊ वर्षांच्या समन्वयातून, शाश्वततेसाठी ट्रान्सडिसिप्लिनरी, परिवर्तनात्मक संशोधन पुढे नेण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय संशोधन कार्यक्रम कसे (आणि कसे नाही) डिझाइन करावे याबद्दल आम्ही जे शिकलो ते पुढील अहवालात एकत्रित केले आहे: 

शाश्वतता संशोधनासाठी परिवर्तनासाठी प्रोग्राम डिझाइन: स्थिरतेवर परिवर्तनासाठी दोन संशोधन कार्यक्रमांच्या डिझाइनचे तुलनात्मक विश्लेषण.

मुकुटे, एम., कोल्विन, जे., बर्ट, जे. 2024. शाश्वतता संशोधनासाठी परिवर्तनासाठी प्रोग्राम डिझाइन: टिकाऊपणासाठी परिवर्तनावर दोन संशोधन कार्यक्रमांच्या डिझाइनचे तुलनात्मक विश्लेषण. बेल्मोंट फोरम, आंतरराष्ट्रीय विज्ञान परिषद, नॉरफेस. DOI: 10.24948/2024.02  

डाउनलोड