विज्ञान आणि मानवतेच्या भविष्याला आकार देणाऱ्या खेळ बदलणाऱ्या सामूहिक कृतीचा भाग व्हा.
आपण एका महत्त्वाच्या वळणावर आहोत. शाश्वततेच्या आव्हानांवरील मंद प्रगती आपल्याला मोठे विचार करण्याची आणि धाडसी कृती करण्याची निकड लक्षात आणून देते. जागतिक विज्ञान समुदाय या क्षणाला तोंड देण्यासाठी तयार आहे पण ते एकटे करू शकत नाही. आपल्याला भविष्यातील विचारसरणीचे निधी देणारे आणि नवोपक्रम स्वीकारण्यास आणि या महत्त्वाकांक्षी ध्येय-चालित दृष्टिकोनाला बळकटी देण्यास तयार असलेल्या भागीदारांची आवश्यकता आहे.
The शाश्वततेसाठी सायन्स मिशन ऑन ग्लोबल कमिशनच्या कादंबरीचा अहवाल, 2023 UN उच्च-स्तरीय राजकीय मंचावर अनावरण करण्यात आला, "विज्ञान मॉडेल फ्लिपिंग: शाश्वततेसाठी विज्ञान मोहिमेचा रोडमॅप,” या दूरदर्शी मॉडेलची रूपरेषा सांगते. हे विज्ञान, धोरण आणि समाज यांच्यातील सहकार्याला नवीन उंचीवर नेण्याचा प्रयत्न करते, आमच्या अभूतपूर्व युगासाठी तयार केलेले. मानवतेच्या सर्वात गंभीर आव्हानांच्या प्रमाणाशी जुळणाऱ्या उपायांसाठी उद्दिष्ट ठेवून ज्ञान पूर्णपणे कृती करण्यायोग्य, एकात्मिक आणि व्यस्त ठेवणे हे आहे.
"आयएससीने सुरू केलेल्या वैज्ञानिक मिशनचे उद्दिष्ट आहे की या कालमर्यादेत विज्ञानाचे जास्तीत जास्त फायदे मिळवण्यासाठी सामूहिक कृती ओळखणे आणि त्वरीत अंमलात आणणे, परिस्थितीच्या तीव्र निकडीला प्रतिसाद देणे".
जगभरातून २५० हून अधिक अर्ज प्राप्त झालेल्या एका आवाहनानंतर, आम्ही सादर केले मल्टी-स्टेकहोल्डर कंसोर्टियाची शॉर्टलिस्टप्रत्येकजण या परिवर्तनकारी मॉडेलची चाचणी घेण्यासाठी सज्ज आहे.
२०२५-२६ च्या कालावधीत, एशिया सायन्स मिशन (ASM) ने ISC विज्ञान मोहीम मॉडेलचे प्रादेशिक स्वरूप विकसित केले आहे.
शाश्वततेसाठी विज्ञान मोहिमा प्रकल्प हा एक आहे अधिकृतपणे मान्यताप्राप्त कार्यक्रम शाश्वत विकासासाठी आंतरराष्ट्रीय विज्ञान दशकांतर्गत.
इतिहास: ग्लोबल फोरम ऑफ फंडर्स
शाश्वत विकासासाठी विज्ञानाचा लाभ घेण्याची गरज ओळखून, ISC आणि भागीदारांनी ग्लोबल फोरम ऑफ फंडर्सची सुरुवात केली – राष्ट्रीय संशोधन निधी संस्था, आंतरराष्ट्रीय विकास सहाय्य संस्था, खाजगी प्रतिष्ठान आणि वैज्ञानिक संस्थांमधील नेत्यांना एकत्र आणणारा एक सहयोगी मंच.
शाश्वत विकासासाठी विज्ञानाचा पूर्णपणे लाभ घेण्याची अत्यावश्यकता ओळखून, आंतरराष्ट्रीय विज्ञान परिषदेने 2019 मध्ये ग्लोबल फोरम ऑफ फंडर्स (GFF) उपक्रम सुरू केला. इंटरनॅशनल इन्स्टिट्यूट फॉर अप्लाइड सिस्टम्स ॲनालिसिस (IIASA), स्वीडिश डेव्हलपमेंट कोऑपरेशन एजन्सी यासारख्या प्रतिष्ठित संस्थांसोबत सहयोग (Sida), आणि इतर, ISC ने GFF ची स्थापना सर्वसमावेशक व्यासपीठ म्हणून केली. राष्ट्रीय संशोधन निधी एजन्सी, विकास मदत एजन्सी, खाजगी प्रतिष्ठान आणि वैज्ञानिक संस्थांमधील नेत्यांचा समावेश असलेले, GFF SDG अंमलबजावणीवर विज्ञानाचा प्रभाव वाढविण्यासाठी जागतिक निधी आणि विज्ञान प्रणालींमध्ये सामूहिक प्रयत्नांना वाढवण्यासाठी समर्पित आहे.
वॉशिंग्टन डीसी मधील यूएस नॅशनल ॲकॅडमी ऑफ सायन्सेस द्वारे आयोजित 2019 मध्ये आयोजित उद्घाटन मंच, विविध क्षेत्रांचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या ऐंशी नेत्यांनी ग्लोबल सस्टेनेबिलिटी सायन्स ॲक्शनच्या दशकाची सुरुवात केली. संपूर्ण दशकभर, विज्ञान निधी देणारे आणि संशोधन समुदाय जागतिक आव्हानांना सामोरे जाण्यासाठी सर्वांगीण दृष्टीकोन स्वीकारणे, ट्रान्सडिसिप्लिनरी ज्ञान निर्मितीवर भर देणे, मिशन-चालित संशोधनाला चालना देणे आणि क्षमता विकास आणि ज्ञान ब्रोकरेज यासारख्या आवश्यक सक्षम क्रियाकलापांना समर्थन देणे हे उद्दिष्ट ठेवते.
शिवाय, विज्ञान निधी देणाऱ्यांनी आंतरराष्ट्रीय विज्ञान परिषदेला विज्ञानासाठी प्राधान्यक्रमाने कृती अजेंडा तयार करण्याची जबाबदारी सोपवली आहे ज्यामुळे शाश्वततेच्या दिशेने सामाजिक परिवर्तने सुलभ होतील. जागतिक कॉल आणि विस्तृत साहित्य पुनरावलोकनानंतर, ISC ने दोन प्रमुख अहवाल विकसित केले: “अनलीशिंग सायन्स: डिलिव्हरिंग मिशन फॉर सस्टेनेबिलिटी"आणि"2030 पर्यंत शाश्वत विकास उद्दिष्टे पूर्ण करण्यासाठी समाजांना सक्षम करण्यासाठी विज्ञानासाठी संशोधन अंतरांचे संश्लेषण2021 मध्ये प्रकाशित.
अनलीशिंग सायन्सच्या अहवालात धोरणकर्ते, नागरी समाज आणि खाजगी क्षेत्र यांच्या सहभागाबरोबरच शाश्वततेसाठी विज्ञान मोहिमांच्या संचाद्वारे कृतीयोग्य ज्ञान निर्माण करण्यासाठी एकत्रित प्रयत्न करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. एप्रिल 2021 मध्ये GFF च्या दुसऱ्या सत्रात सादर केलेल्या, अहवालाने लक्षणीय लक्ष वेधले, ज्यामुळे ISC ला या मोहिमांच्या अंमलबजावणीसाठी संस्थात्मक व्यवस्था आणि निधी यंत्रणा ओळखण्यासाठी सल्लागार प्रक्रियेचे नेतृत्व करण्याचे काम देण्यात आले.
या उपक्रमामुळे शाश्वततेसाठी सायन्स मिशन्सवर ग्लोबल कमिशनची स्थापना झाली, ज्याने तांत्रिक सल्लागार गट (TAG) च्या पाठिंब्याने, शाश्वततेसाठी विज्ञान मोहिमा राबवण्यासाठी एक मॉडेल विकसित केले. हे मॉडेल मध्ये वर्णन केले आहे विज्ञान मॉडेल फ्लिपिंग: शाश्वततेसाठी विज्ञान मोहिमेचा रोडमॅप अहवाल
शाश्वततेसाठी विज्ञान मोहिमा या मॉडेलची चाचणी घेण्यासाठी, आंतरराष्ट्रीय विज्ञान परिषदेने एक जागतिक आवाहन सुरू केले. परिषदेने दूरदृष्टी असलेल्या निधीदात्यांना जगभरात शाश्वततेसाठी विज्ञान मोहिमांच्या विकासाला आणि अंमलबजावणीला प्रोत्साहन देण्यासाठी आमंत्रित केले. आपल्या सर्वात गंभीर शाश्वततेच्या आव्हानांना सामोरे जाण्यासाठी आवश्यक गतीने आणि व्याप्तीने जागतिक आंतरविद्याशाखीय विज्ञान तैनात करण्याच्या उद्देशाने या मोहिमा तयार करण्यात आल्या होत्या.
स्वीडिश डेव्हलपमेंट कोऑपरेशन एजन्सी (सीडा), नॅशनल सायन्स फाऊंडेशन (यूएसए), नॅशनल रिसर्च फाउंडेशन (दक्षिण आफ्रिका), इंटरनॅशनल डेव्हलपमेंट रिसर्च सेंटर (कॅनडा), यूके रिसर्च अँड इनोव्हेशन, इंटरनॅशनल सायन्स कौन्सिलच्या भागीदारीत या उपक्रमाचे नेतृत्व केले जाते. इन्स्टिट्यूट फॉर अप्लाइड सिस्टम्स ॲनालिसिस (ऑस्ट्रिया), फ्यूचर अर्थ, बेलमोंट फोरम आणि फोक्सवॅगन स्टिफटंग.
अधिक पार्श्वभूमी माहितीसाठी, हे देखील पहा: