या ग्रहावरील नैसर्गिक कार्बन सिंक गंभीर मर्यादेपर्यंत पोहोचत आहेत, अपेक्षेपेक्षा कमी उत्सर्जन शोषून घेत आहेत कारण दशकांपासून हवामान बदलामुळे त्यांची क्षमता कमकुवत झाली आहे.
निसर्ग-आधारित कार्बन काढून टाकण्याचे प्रकल्प देखील धोक्यात आहेत; हवामान बदल त्यांच्या दीर्घकालीन विश्वासार्हता आणि साठवणूक क्षमतेला आणखी कमी करत आहे आणि जरी मोठ्या प्रमाणात काढून टाकण्याचे काम आवश्यक असले तरी ते अन्न सुरक्षा आणि जैवविविधतेला धोका निर्माण करू शकते. COP 30 च्या आधी सुरू होणाऱ्या नवीन अहवालात शास्त्रज्ञांनी इशारा दिला आहे की जागतिक हवामान लक्ष्यांना आता मोठे अडथळे येऊ शकतात.
२१ देशांमधील ७० हून अधिक जागतिक स्तरावरील प्रसिद्ध शास्त्रज्ञांनी आज सुरू केलेले, वार्षिक १० न्यू इनसाइट्स इन क्लायमेट सायन्स (१० नवीन अंतर्दृष्टी) अहवालात असे दिसून आले आहे की कमकुवत भू-जमिनी बुडणे, विशेषतः उत्तर गोलार्धातील जंगले आणि माती, जागतिक तापमानवाढीला गती देत आजच्या उत्सर्जन अंदाजांना मागे टाकण्याचा धोका निर्माण करतात. कार्बन आणि उष्णतेसाठी आणखी एक महत्त्वाचा बुडणारा महासागर देखील कमी कार्बन डायऑक्साइड शोषत आहे, तर अधिक वारंवार आणि तीव्र सागरी उष्णतेच्या लाटा परिसंस्था आणि किनारी उपजीविकेचा नाश करतात.
जरी लोकप्रिय कार्बन डायऑक्साइड काढून टाकणे कार्बन सिंकचे संरक्षण आणि विस्तार करण्यासाठी एक उपाय प्रदान करते, परंतु अहवालात असे अधोरेखित केले आहे की निसर्ग-आधारित काढून टाकण्याचे मोठ्या प्रमाणात उपयोजन अन्न सुरक्षा आणि जैवविविधतेला महागात पडू शकते, कारण हे प्रकल्प जमिनीच्या जागेसाठी दोघांशीही स्पर्धा करतात. अहवालात असे अधोरेखित केले आहे की निसर्ग-आधारित कार्बन काढून टाकण्याच्या अपेक्षा सध्याच्या प्रकल्प आणि नैसर्गिक सिंक जे देऊ शकतात त्यापेक्षा कितीतरी पटीने जास्त आहेत. शास्त्रज्ञांच्या मते, "कादंबरी", किंवा तंत्रज्ञान-आधारित, मार्ग योग्य करण्यासाठी खोल उत्सर्जन कपातीसोबतच काढून टाकणे देखील आवश्यक आहे.
अहवालात असेही आढळून आले आहे की कार्बन काढून टाकण्याचे प्रकल्प चालवता येणारे स्वयंसेवी कार्बन क्रेडिट मार्केट हे आणखी एक संभाव्य उपाय म्हणून ओळखले जातात, परंतु विश्वासार्हतेच्या सततच्या समस्यांना तोंड द्यावे लागते आणि अखंडता सुनिश्चित करण्यासाठी त्यांना मजबूत बेंचमार्क आणि बाजार मानकांची आवश्यकता असते.
आपण आपला कार्बन कचरा शांतपणे साफ करण्यासाठी बऱ्याच काळापासून जंगले आणि मातीवर अवलंबून आहोत - परंतु त्यांची क्षमता कमी होत चालली आहे. याचा अर्थ असा की आपण सध्याच्या उत्सर्जनातील तफावत तसेच भविष्यातील तापमानवाढीच्या गतीला कमी लेखत आहोत.
सबाइन फस, पॉट्सडॅम इन्स्टिट्यूट फॉर क्लायमेट इम्पॅक्ट रिसर्चच्या विभाग प्रमुख आणि अहवालाच्या संपादकीय मंडळाच्या सदस्या.
फ्युचर अर्थ, द अर्थ लीग आणि वर्ल्ड क्लायमेट रिसर्च प्रोग्राम यांच्या संयुक्त उपक्रमातून, १० न्यू इनसाइट्स अहवाल गेल्या १८ महिन्यांतील हवामान विज्ञानातील नवीनतम प्रगती दहा संक्षिप्त अंतर्दृष्टींमध्ये वितरीत करतो, जो धोरणकर्त्यांसाठी एक विश्वासार्ह स्त्रोत म्हणून काम करतो. पॅरिस करारानंतर १० वर्षांनी एक महत्त्वाचा क्षण असलेल्या COP30 साठी वाटाघाटी करणारे तयारी करत असताना आणि जगभरातील देशांकडून अद्ययावत हवामान लक्ष्यांच्या नवीन लाटेदरम्यान हे अहवाल आले आहेत. राष्ट्रीयरित्या निर्धारित योगदान (NDCs) चा नवीनतम टप्पा उदयास येत असताना आणि हवामान संशय शिगेला पोहोचत असताना, देशांना जुन्या माहितीवर नियोजन करणे परवडणारे नाही.
हवामान वाटाघाटी विज्ञानाच्या मार्गदर्शनाखाली व्हायला हव्यात आणि १० न्यू इनसाईट्स हवामान विज्ञानातील नवीनतम अपडेट्सचा सर्वोत्तम सारांश देतात. हे इनसाईट्स जबरदस्त पुरावे देतात की आपण हवामान निकडीच्या स्थितीत आहोत, याचा अर्थ असा की COP30 ही अंमलबजावणीची COP असली पाहिजे - आपण आता नवीन आश्वासने पूर्ण केल्याशिवाय परवडणार नाही. धोरणकर्त्यांचे लक्ष निर्णायकपणे उत्सर्जन कमी करणे, निसर्गाचे संरक्षण आणि पुनर्संचयित करणे आणि आपल्याला आधार देणाऱ्या प्रणालींना बळकटी देणे यावर असले पाहिजे.
जोहान रॉकस्ट्रॉम, द अर्थ लीगचे सह-अध्यक्ष आणि अहवालाच्या संपादकीय मंडळाचे सदस्य.
अहवालातील इतर माहिती २०२३ आणि २०२४ च्या विक्रमी उष्णतेला कारणीभूत असलेल्या घटकांचे परीक्षण करते, ज्यामध्ये अति उष्णतेमुळे गोड्या पाण्याच्या संसाधनांवर, मानवी आरोग्यावर आणि उपजीविकेवर अभूतपूर्व दबाव निर्माण झाला आहे. अहवालात संश्लेषित केलेल्या नवीन संशोधनातून असे दिसून आले आहे की वाढत्या तापमानामुळे भूजल पातळी कशी कमी होत आहे, जी अनेक प्रदेशांमध्ये शेतीसाठी महत्त्वाची आहे. हवामान बदलामुळे डेंग्यू तापासारख्या डासांमुळे होणाऱ्या आजारांचा प्रसार देखील वाढत आहे, कारण उच्च तापमानामुळे कीटकांचे अधिवास वाढतो.
गेल्या वर्षी डेंग्यूचा सर्वात मोठा जागतिक उद्रेक पाहिल्यानंतर, आरोग्य व्यवस्था प्रचंड ताणाखाली आहेत. १० न्यू इनसाइट्स अहवालात संश्लेषित केलेले निष्कर्ष हे स्पष्टपणे आठवण करून देतात की हवामान बदलाच्या परिणामांपासून कोणीही सुरक्षित नाही - त्याचे परिणाम जागतिक, परस्पर जोडलेले आणि आधीच आपल्या दाराशी आहेत.
क्रिस्टी एबी, वॉशिंग्टन विद्यापीठातील जागतिक आरोग्य प्राध्यापक आणि अहवालाच्या संपादकीय मंडळाच्या सदस्या.
मानवी आरोग्याव्यतिरिक्त, अहवालात हे देखील स्पष्ट केले आहे की उष्णतेच्या ताणामुळे कामगार उत्पादकतेत तीव्र घट होत आहे, उत्पन्नावर परिणाम होत आहे आणि व्यापक आर्थिक अस्थिरता निर्माण होत आहे. उदाहरणार्थ, फक्त १ अंश सेल्सिअस तापमानवाढीमुळे उष्णकटिबंधीय प्रदेशातील ८० कोटींहून अधिक लोकांना उष्णतेच्या ताणाच्या असुरक्षित पातळीला सामोरे जावे लागण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे त्यांचे कामाचे तास ५०% पर्यंत कमी होण्याची शक्यता आहे.
शेवटी, या वर्षीच्या अहवालातून असे दिसून आले आहे की जवळजवळ प्रत्येक मोठा हवामान धोका एकाच मूळ कारणामुळे उद्भवतो - आवश्यक वेगाने आणि प्रमाणात उत्सर्जन कमी करण्यात अपयश. केवळ निसर्ग आणि बाजारपेठांवर अवलंबून राहून संकट सुटणार नाही. २०२३ आणि २०२४ मध्ये विक्रमी तापमान, महासागरातील तापमानवाढ वाढवणे आणि परिसंस्था आणि समाजांवर वाढता ताण ही सर्व विलंबित कृतीची लक्षणे आहेत. COP30 चा संदेश स्पष्ट आहे: विज्ञान स्पष्ट आहे, उपाय आणि मर्यादा माहित आहेत आणि आता ते देण्याची वेळ आली आहे.
आमच्याबद्दल भविष्यातील पृथ्वी: फ्युचर अर्थ हे शाश्वततेच्या दिशेने होणाऱ्या परिवर्तनांना पाठिंबा देण्यासाठी ज्ञान विकसित आणि संश्लेषित करणाऱ्या संशोधकांचे एक जागतिक नेटवर्क आहे. प्रणाली-आधारित दृष्टिकोनांवर जोरदार लक्ष केंद्रित करून, फ्युचर अर्थ विविध विषयांमधील जटिल पृथ्वी प्रणाली आणि मानवी गतिशीलतेबद्दलची आपली समज अधिक खोलवर नेण्याचा प्रयत्न करते आणि शाश्वत विकासासाठी पुराव्यावर आधारित धोरणे आणि धोरणे समर्थित करण्यासाठी या समजुतीचा वापर करते.
आमच्याबद्दल अर्थ लीग: अर्थ लीग ही संस्थात्मक आणि वैयक्तिक सदस्यांची एक आंतरराष्ट्रीय संघटना आहे, जी हवामान बदल, नैसर्गिक संसाधनांचा ऱ्हास, जमिनीचा ऱ्हास, पाण्याची टंचाई आणि अन्न सुरक्षा यासारख्या समस्यांना प्रतिसाद देण्यासाठी एकत्र काम करते. आपल्या ग्रहाच्या क्षमतेपेक्षा जास्त संसाधनांच्या वापरामुळे निर्माण झालेल्या विद्यमान आणि उदयोन्मुख समस्यांना तोंड देताना, अर्थ लीग धोरणात्मक कृती आणि नवोपक्रमाद्वारे समस्या कशा अपेक्षित आणि टाळता येतील याचा शोध घेते.
जागतिक हवामान संशोधन कार्यक्रमाबद्दल (WCRP): सामाजिक कल्याणासाठी योगदान देणारे हवामान ज्ञान विकसित करण्यासाठी, सामायिक करण्यासाठी आणि लागू करण्यासाठी WCRP आंतरराष्ट्रीय हवामान संशोधनाचे समन्वय आणि मार्गदर्शन करते. WCRP हवामान विज्ञानाच्या अशा पैलूंना संबोधित करते जे एकाच राष्ट्र, एजन्सी किंवा वैज्ञानिक शाखेद्वारे हाताळले जाऊ शकत नाहीत अशा खूप मोठ्या आणि खूप गुंतागुंतीच्या आहेत. आंतरराष्ट्रीय विज्ञान समन्वय आणि यशस्वी भागीदारीद्वारे, WCRP हवामान प्रणालीच्या मूलभूत गोष्टी समजून घेण्यात आणि मानवी क्रियाकलापांशी त्याचे परस्परसंवाद निश्चित करण्यात मदत करते.
२०२५ फ्रंटियर्स प्लॅनेट प्राइज राष्ट्रीय विजेत्यांची घोषणा करण्याबद्दल अधिक वाचा हवामान बदलावरील संशोधनातील उणिवा भरून काढण्यातील प्रगतीचा आढावा घेण्यासाठी ISC सदस्यांकडून सूचना मागवणाऱ्या UNFCCC च्या आवाहनाबद्दल अधिक वाचा | आवाहन समाप्त झाले आहे 
पहिल्या Tupu अनुदानांतर्गत पॅसिफिक संशोधकांनी समुद्रापासून ते वर्गापर्यंत हवामान संकटाचा सामना कसा केला याबद्दल अधिक वाचा. 