The 2023 SDG समिट 18-19 सप्टेंबर 2023 रोजी न्यूयॉर्कमध्ये होत आहे.
दर चार वर्षांनी आयोजित केले जाणारे, सर्वांसाठी अधिक शाश्वत भविष्याच्या साध्य करण्याच्या दिशेने प्रगतीचा आढावा घेण्यासाठी हे शिखर जागतिक धोरण पुनर्मिलन आहे.
या वर्षीची शिखर परिषद निर्णायक आहे कारण ती 2030 अजेंडा आणि त्याची 17 उद्दिष्टे साध्य करण्याच्या अंतिम मुदतीच्या अर्ध्या मार्गावर चिन्हांकित करते. 2030 अजेंडासाठी आशा, आशावाद आणि उत्साहाची भावना पुन्हा जागृत करण्यासाठी अपेक्षा जास्त आहेत – विशेषत: नाट्यमयरीत्या मंद आणि असमान प्रगतीच्या पार्श्वभूमीवर. अर्थात, अलिकडच्या वर्षांत अनेक जागतिक व्यत्यय आणि संकटे काही उद्दिष्टांमधील मंदपणा आणि उलट होण्यास कारणीभूत आहेत - परंतु हे स्पष्ट आहे की वास्तविक गती, विशेषत: विज्ञान निर्माण करण्यासाठी अनेक माध्यमांचा योग्य वापर केला जात नाही.
हवामान आणीबाणी आणि सार्वत्रिक आरोग्य सेवेपासून, ऊर्जा संक्रमण आणि जल सुरक्षा, जागतिक विज्ञान आणि विज्ञान निधी प्रयत्नांना मूलभूतपणे पुन्हा डिझाइन केले पाहिजे आणि मानवतेच्या आणि ग्रहाच्या जटिल गरजा पूर्ण करण्यासाठी वाढवले जाणे आवश्यक आहे. मोठ्या प्रमाणावर वैज्ञानिक सहयोग, भरीव निधी आणि मिशन-चालित आणि ट्रान्सडिसिप्लिनरी दृष्टीकोन शिवाय, 2030 अजेंडाचा पाठपुरावा करताना विज्ञानाचा शोषण होत राहील.
ज्याप्रमाणे जागतिक समुदायाने CERN आणि स्क्वेअर किलोमीटर ॲरे तयार करण्यासाठी "मोठे विज्ञान" दृष्टिकोन वापरला आहे, त्याचप्रमाणे आपल्या टिकावू आव्हानांना योग्यरित्या तोंड देण्यासाठी समान मानसिकता लागू करणे ही काळापेक्षा जास्त आहे.
सध्या, पारंपारिक विज्ञान मॉडेल, तीव्र स्पर्धा आणि निश्चल निधीद्वारे वैशिष्ट्यीकृत, आमच्या अत्यंत निकडीच्या सामाजिक आणि अस्तित्वाच्या गरजा थेट पूर्ण करत नाही. शाश्वततेसाठी विज्ञान अधिक सहयोगी, मिशनच्या नेतृत्वाखालील आणि शेवटी सर्वत्र कृती करण्यायोग्य असणे आवश्यक आहे. हे सूचित करते की स्थानिक आणि जागतिक स्तरावर ओळखल्या जाणाऱ्या ठोस शाश्वत समस्यांसाठी सहयोगी उपायांच्या सह-निर्मिती आणि सह-अंमलबजावणीवर सर्व भागधारकांनी एकत्र येणे. यासाठी एका नवीन विज्ञान मॉडेलची आवश्यकता आहे जे जागतिक स्तरावर ट्रान्सडिसिप्लिनरी आणि मिशन-नेतृत्वाखालील विज्ञानाला मजबूत आणि शाश्वतपणे समर्थन देऊ शकेल.
या बदलासाठी केवळ आपण विज्ञान कसे हाती घेतो यात बदल आवश्यक नाही तर विज्ञानाला वेगळ्या पद्धतीने निधी देण्याची देखील गरज आहे. आंतरराष्ट्रीय वित्तीय संस्था, तसेच राष्ट्रीय आणि परोपकारी विज्ञान निधीधारकांनी मोठ्या, सहयोगी आणि दीर्घकालीन मिशन-नेतृत्वाच्या संशोधनाला प्रोत्साहन देण्यासाठी नवीन निधी साधने विकसित करण्यासाठी विज्ञान क्षेत्राशी संवाद साधण्याचा मार्ग पुन्हा डिझाइन करणे आवश्यक आहे.
शाश्वतता विज्ञानामध्ये सरावाचे एक नवीन मानक स्थापित करण्याची ही वेळ आहे - आणि समिट आमच्या वैज्ञानिक प्रयत्नांना सहकार्य, मिशन-चालित उद्दिष्टे आणि नाविन्यपूर्ण निधी यंत्रणा यांच्या दिशेने पुनर्निर्देशित करण्यासाठी एक महत्त्वपूर्ण क्षण आहे. निश्चितपणे, आपल्या ग्रहासाठी आणि त्याच्या रहिवाशांसाठी एक शाश्वत भविष्य सुरक्षित करणे हे पुढील विज्ञान सीमा म्हणून ओळखले जाणारे कार्य आहे.
प्रतिमा डोनाल्ड गियानाट्टी on Unsplash.